Διάσωση κύριας κατοικίας με καταβολές κάτω του 85 τοις εκατό της εμπορικής αξίας της – Υπαγωγή πρώην εμπόρου

  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
Υπ΄ αρ. 44/2013 απόφαση του Ειρηνοδικείου Ελευσίνας
Αναδημοσίευση από lawnet.gr
Δημήτριος Αναστασόπουλος, Δικηγόρος, LL.M.
Διάσωση κύριας κατοικίας με καταβολές κάτω του 85% της εμπορικής αξίας της κύριας κατοικίας. «Αν επιβληθούν στην αιτούσα βάρη μεγαλύτερα των δυνατοτήτων της, τούτο θα οδηγήσει ευθέως στην μη βιωσιμότητα της ρυθμίσεως, αναιρώντας τις παραδοχές της αποφάσεως του Δικαστηρίου». Υπαγωγή πρώην εμπόρου. «Ένα φυσικό πρόσωπο, το οποίο είχε κατά το παρελθόν την εμπορική ιδιότητα, υπάγεται στη ρύθμιση του ν. 3869/2010, ακόμα και εάν μετά την παύση της εμπορικής του ιδιότητας εξακολουθεί να οφείλει εμπορικά χρέη, τα οποία είχαν γεννηθεί όσο ο οφειλέτης είχε την εμπορική ιδιότητα, υπό την προϋπόθεση ότι μέχρι την παύση της εμπορικής του δραστηριότητας και συνακόλουθα ιδιότητας εξυπηρετούσε τα χρέη του»
Σύντομο ιστορικό

Η αιτούσα είναι 44 ετών, έγγαμη και έχει δύο τέκνα, ένα ενήλικο, ηλικίας 24 ετών, το οποίο είναι άνεργο και εργάζεται περιστασιακά ως σερβιτόρος και ένα ανήλικο, ηλικίας 16 ετών, το οποίο φοιτά στην β΄ τάξη του Λυκείου.

Παλαιότερα εργαζόταν ως βοηθός λογιστή σε εταιρείες και στη συνέχεια ξεκίνησε να έχει εμπορική δραστηριότητα, λειτουργώντας αρχικά κατάστημα με την επωνυμία «Γρηγόρης Μικρογεύματα» και αργότερα, από τον Ιανουάριο του έτους 2010 ατομική επιχείρηση, πρατηρίου ψωμιού και άλλων ειδών αρτοποιίας.

Στις 7-5-2011 προέβη σε παύση εργασιών της ως άνω ατομικής επιχείρησης, χωρίς ωστόσο να έχει προβεί σε παύση πληρωμών, καθώς συνέχισε να αποπληρώνει χρέη της προς τις μετέχουσες πιστώτριες μέχρι και το Νοέμβριο του έτους 2011.  Από τον Μάιο του 2011, η αιτούσα είναι άνεργη και δεν επιδοτείται από τον ΟΑΕΔ.

Περαιτέρω, ο σύζυγός της, ο οποίος ήταν άνεργος, όταν κατετέθη η αίτηση, στη συνέχεια όμως βρήκε εργασία με μηνιαίο μισθό 350 ευρώ.

 

Οι συνολικές οφειλές της ανέρχονται στο ποσό των 133.285,66 ευρώ ενώ στα περιουσιακά της στοιχεία περιλαμβάνεται κατά πλήρη κυριότητα μια ισόγεια κατοικία, έτους κατασκευής 1990, επιφανείας 108 τ.μ. εντός οικοπέδου επιφάνειας 334 τ.μ

 

 

Απόρριψη ένστασης εμπορικής ιδιότητας

Ως προελέχθη, η αιτούσα στις 7-5-2011 προέβη σε παύση εργασιών της ως άνω ατομικής επιχείρησης, χωρίς ωστόσο να έχει προβεί σε παύση πληρωμών, καθώς συνέχισε να αποπληρώνει χρέη της προς τις μετέχουσες πιστώτριες μέχρι και το Νοέμβριο του έτους 2011, πλήρωνε δηλαδή για ακόμη 7 μήνες τις πιστώτριές της μετά την παύση της εμπορικής δραστηριότητας.

Ως εκ τούτου, όταν υπέβαλλε την υπό κρίση αίτησή της ενώπιον του Ειρηνοδικείου είχε παύσει η εμπορική της ιδιότητα, ενώ η παύση πληρωμών από εκείνη επήλθε μετά το γεγονός αυτό και επομένως οι σχετικές ενστάσεις των Τραπεζών, ότι η αιτούσα απαραδέκτως άσκησε την ένδικη αίτησή της, λόγω εμπορικής της ιδιότητας απερρίφθησαν.

Ειδικότερα, σύμφωνα με το άρθρο 1 παρ. 1 ν. 3869/2010, στη ρύθμιση του νόμου αυτού υπάγονται φυσικά πρόσωπα, που δεν έχουν πτωχευτική ικανότητα και έχουν περιέλθει χωρίς δόλο, σε μόνιμη αδυναμία πληρωμής ληξιπρόθεσμων χρηματικών οφειλών τους. Από τη ρύθμιση του νόμου αποκλείονται τα φυσικά πρόσωπα, που έχουν τη πτωχευτική ικανότητα, την οποία, σύμφωνα με το άρθρο 2 παρ. 1 του Πτωχευτικού Κώδικα (ν. 3588/2007), έχουν οι έμποροι, δηλαδή, όσοι ασκούν κατά σύνηθες επάγγελμα εμπορικές πράξεις (άρθρο 1 ΕμπΝ). Για τους χαρακτηριζόμενους ως εμπόρους, σε περίπτωση αδυναμίας εκπλήρωσης των ληξιπρόθεσμων χρηματικών υποχρεώσεών τους κατά τρόπο γενικό και μόνιμο, ισχύουν οι διατάξεις του Πτωχευτικού Κώδικα και όχι του ν. 3869/2010. Επομένως, κρίσιμο ζήτημα για την εφαρμογή ή μη του ν. 3869/2010 αποτελεί η ιδιότητα του αιτούντος ως εμπόρου ή μη, κατά το χρόνο υποβολής της αίτησης. Έτσι, στη ρύθμιση του ν. 3869/2010 υπάγονται και όσοι ήταν έμποροι αλλά έπαψαν την εμπορία ή την οικονομική τους δραστηριότητα, χωρίς κατά την παύση αυτή να έχουν παύσει τις πληρωμές τους (άρθρο 2 παρ. 3 ΠτΚ βλ. Κρητικό, Ρύθμιση των οφειλών υπερχρεωμένων φυσικών προσώπων, έκδοση 2012, άρθρο 1, σελ. 46-50). Ένα φυσικό πρόσωπο, το οποίο είχε κατά το παρελθόν την εμπορική ιδιότητα, υπάγεται στη ρύθμιση του ν. 3869/2010, ακόμα και εάν μετά την παύση της εμπορικής του ιδιότητας εξακολουθεί να οφείλει εμπορικά χρέη, τα οποία είχαν γεννηθεί όσο ο οφειλέτης είχε την εμπορική ιδιότητα, υπό την προϋπόθεση ότι μέχρι την παύση της εμπορικής του δραστηριότητας και συνακόλουθα ιδιότητας εξυπηρετούσε τα χρέη του (ΜΠρΑθ 8340/2010, ΧρηΔικ 2010, ΕιρΧαν 101/2013, ΝΟΜΟΣ, ΕιρΑθ 29/2011, αδημ. ΕιρηΘεσς 6759/2011 αδημ. ΕιρΑθ 142/2011, αδημ. ΕιρΑθ 17/2011, ΝΟΜΟΣ, ΕιρΑθ 127/2011 αδημ. Βλ Ι. Βενιέρης – Θ. Κατσά, Εφαρμογή του Ν. 3869/2010 για τα υπερχρεωμένα φυσικά πρόσωπα, σελ. 56 επ.).

Διάσωση κύριας κατοικίας με καταβολές κάτω του 85% της εμπορικής αξίας της κύριας κατοικίας

Για την διάσωση της κύριας κατοικίας της, για την οποία θα πρέπει να καταβάλει στις πιστώτριές της ποσό μέχρι το 85% της εμπορικής της αξίας, δηλαδή μέχρι το ποσό των 68.000 ευρώ (80.000 εμπορική αξία Χ 85%), το Δικαστήριο έκρινε πως πρέπει στη συγκεκριμένη περίπτωση να οριστεί στο ποσό των 50.000 ευρώ, δηλαδή κάτω του 85% της εμπορικής αξίας της κατοικίας της αφού ληφθούν υπόψη η ηλικία της αιτούσας, η χρόνια ανεργία της, οι εξαιρετικά μειωμένες οικονομικές δυνατότητες αυτής, που σχετίζονται με τη βιωσιμότητα της ρύθμισης και η μη προοπτική βελτίωσης της οικονομικής της κατάστασης (βλ. ΕιρΑχαρν 12/2013, ΝΟΜΟΣ, ΕιρΑθ 18/2011, ΝΟΜΟΣ. ΕιρΘεσς 5105/2011, ΝΟΜΟΣ, ΕιρΑθ 12/2011, ΧρηΔικ 2011, 287, Αθ. Κρητικό, ό.π., σελ. 217 επ. και 222 Ι. Βενιέρη – Θ. Κατσά, ό.π., σελ 302).

Σημειωτέον, ότι η αναφερόμενη στην παρ. 2 του άρθρου του ν. 3869/2010 δυνατότητα του Δικαστηρίου να ρυθμίσει την ικανοποίηση απαιτήσεων των πιστωτών μέχρι συνολικό ποσό, που ανέρχεται σε ποσοστό 85% της εμπορικής αξίας του ακινήτου της κύριας κατοικίας, δεν σημαίνει ότι η ρύθμιση θα πρέπει σε κάθε περίπτωση να ανέρχεται στο 85% της εμπορικής της αξίας, όταν οι υπάρχουσες απαιτήσεις ξεπερνούν την αξία αυτή (του 85%), διότι σε περιπτώσεις, όπως η ένδικη, αν επιβληθούν στην αιτούσα βάρη μεγαλύτερα των δυνατοτήτων της, τούτο θα οδηγήσει ευθέως στην μη βιωσιμότητα της ρυθμίσεως, αναιρώντας τις παραδοχές της αποφάσεως του Δικαστηρίου. Σε μια τέτοια περίπτωση, θα οδηγούνταν η οφειλέτρια από την ίδια την απόφαση, που ρυθμίζει τις οφειλές της, στην αδυναμία καταβολής των δόσεων και τελικώς στην ανατροπή της ρυθμίσεως και την ακύρωση των σκοπών της επανένταξης του υπερχρεωμένου πολίτη στην οικονομική και κοινωνική ζωή, που υπηρετεί ο ν. 3869/2010.

 

Μηδενικές καταβολές και επανεξέταση της υπόθεσης

Το Δικαστήριο έκρινε πως στο πρόσωπο της αιτούσας συντρέχουν εξαιρετικές περιπτώσεις και δη χρόνια ανεργία, καθώς είναι άνεργη επί δύο έτη και ανεπάρκεια εισοδήματος για την κάλυψη των βασικών βιοτικών αναγκών της. Για αυτό κατ’ εφαρμογή της διάταξης του άρθρου 8 παρ. 5 ν. 3869/2010 ορίσθηκαν μηδενικές καταβολές και νέα δικάσιμος η 21-5-2014 προκειμένου να ελεγχθεί η τυχόν μεταβολή της περιουσιακής της κατάστασης και εισοδημάτων της και να προσδιοριστούν ενδεχομένως μηνιαίες καταβολές επί τετραετία.

Για τη διάσωση της κύριας κατοικίας καθόρισε καταβλητέο συνολικό ποσό 50.000 ευρώ που θα πληρωθεί σε μηνιαίες καταβολές ύψους 208,33 ευρώ για διάστημα 20 ετών.

Συμπερασματικά, για τις οφειλές της συνολικού ύψους 133.285,66 ευρώ, η αιτούσα θα καταβάλλει συνολικά το ποσό των 50.000 ευρώ, δηλαδή απαλλάσσεται για το υπόλοιπό τους, ύψους 83.285,66 ευρώ. Η διαγραφή της οφειλής της ανέρχεται σε ποσοστό 62,47 %. 

 

Δημήτριος Αναστασόπουλος,
Δικηγόρος, LL.M.
www.anastasopouloslaw.gr